Szpiczak to nowotwór złośliwy szpiku z komórek różnicujących się w kierunku komórek plazmatycznych. Jest to jeden z częstszych nowotworów pierwotnych kości u ludzi w wieku 40-50 lat.
Szpiczak powoduje zmiany wieloogniskowe. Ogniska te lokalizują się w żebrach, kręgosłupie, czaszce, kościach miednicy lub łopatkach. Objawy zmian to w szczególności bolesność kości i osłabienie. Dodatkowo może dochodzić do zmian patologicznych w ogniskach nowotworowych.
Niszczenie kości doprowadza do wzrostu stężenia wapnia w surowicy i tworzenia przerzutów wapniowych w płucach i nerkach.
Szpiczak mnogi inaczej mielomatoza jest nowotworem wywodzącym się z komórek plazmatycznych szpiku kostnego. Charakteryzuje się rozsianymi i wieloogniskowymi naciekami.
Komórki plazmatyczne zwykle produkują immunoglobuliny (przeciwciała), które niszczą infekcje. W szpiczaku mnogim komórki nowotworowe, znajdujące się w różnych miejscach szpiku, wytwarzają nadmiar nieprawidłowych immunoglobulin, czego skutkiem jest duża podatność na różne zakażenia.
Nieprawidłowe komórki przerastają szpik i niszczą tkankę kostną, powodując ból i złamania patologiczne kości oraz uniemożliwiają produkowanie elementów morfotycznych krwi, dlatego innymi objawami choroby są niedokrwistość i niewydolność nerek.