Celiakia to glutenozależna choroba trzewna. Jej istotą jest zanik błony śluzowej górnych odcinków jelita cienkiego, który jest spowodowany działaniem glutenów. Prowadzi to do przewlekłych zaburzeń wchłaniania. Etiologią choroby jest wrodzony defekt błony komórkowej enterocytów, warunkujący jej zwiększoną przepuszczalność w stosunku do glutenów.
Rozpoznanie celiakii opiera się na analizie wywiadu, zwłaszcza dotychczasowej diecie pacjenta. Objawy kliniczne wstępnej ostrej fazy choroby to: wystąpienie obfitych, półpłynnych i niestrawionych wypróżnień zawierających dużo tłuszczów; duży obwisły brzuch - w rozdętych pętlach jelitowych znajduje się znaczna ilość treści pokarmowej; zahamowanie przyrostu masy ciała i wzrostu; zmiana usposobienia pacjenta, który staje się niechętny i nie chce jeść.
Leczenie celiakii polega na wieloletnim stosowaniu diety bezglutenowej. Wcześniejsze przerwanie leczenia uwarunkowane być musi wskazaniem braku szkodliwego działania glutenu. Systematyczne stosowanie diety bezglutenowej i długość okresu jej stosowania poprawia stan pacjenta i daje szansę na wyzdrowienie. Nieleczona celiakia prowadzi do kalectwa.